Từ miền ký ức tuổi thơ đến con đường hội họa chuyên nghiệp
Sinh năm 1982 tại vùng quê yên bình thuộc tỉnh Phú Yên (nay là Đắk Lắk), tuổi thơ của họa sĩ Trương Thị Bích Ly gắn liền với những cánh đồng lúa chín, mùi rơm mùa gặt và những vườn chuối xanh mướt trĩu quả. Chính không gian làng quê ấy đã trở thành “mạch nguồn” nuôi dưỡng cảm xúc nghệ thuật trong chị suốt nhiều năm sau này.
Ngay từ nhỏ, chị đã bộc lộ niềm đam mê đặc biệt với hội họa qua những trò chơi nặn đất, vẽ tranh, làm báo tường. Niềm yêu thích ấy được nuôi dưỡng bài bản khi chị theo học ngành Sư phạm Mỹ thuật tại Cao đẳng Sư phạm Trung ương Nha Trang (2000–2003). Sau đó, chị gắn bó với nghề giáo từ năm 2005, trở thành người truyền cảm hứng mỹ thuật cho nhiều thế hệ học sinh.
Năm 2018, trong quá trình học nâng cao tại Đại học Nghệ thuật Huế, chị bén duyên với chất liệu sơn mài đây là một bước ngoặt quan trọng định hình phong cách sáng tác của mình. Từ đó, hội họa không chỉ là nghề, mà trở thành “nghiệp duyên” nơi chị giải phóng cảm xúc và kết nối sâu sắc với nội tâm.
Sơn mài – nơi cảm xúc lắng lại và ký ức lên tiếng
Theo đuổi phong cách bán trừu tượng, Trương Thị Bích Ly không tái hiện hiện thực một cách trực diện mà chọn cách chắt lọc và chuyển hóa. Những hình ảnh quen thuộc như phong cảnh, con người hay đồ vật được giản lược về hình khối, tiết chế chi tiết và được thể hiện bằng màu sắc giàu cảm xúc. Chính cách thể hiện này tạo nên một không gian tranh nhẹ nhàng, thoáng đãng nhưng vẫn có chiều sâu, đủ để người xem dừng lại và cảm nhận.
Với chị, sơn mài không chỉ là chất liệu mà còn là một hành trình nội tâm. Quá trình sáng tác đòi hỏi sự kiên nhẫn, tỉ mỉ qua từng lớp màu, từng công đoạn xử lý bề mặt. Trong nhịp điệu chậm rãi ấy, chị tìm thấy sự tĩnh tại. Hội họa trở thành một cách để lắng lòng, để cân bằng cảm xúc và nuôi dưỡng năng lượng tích cực. Khi vẽ, chị không chỉ tạo ra hình ảnh mà còn đang đối thoại với chính mình.
Nguồn cảm hứng trong tranh của chị bắt nguồn từ ký ức và tình cảm gia đình. Những hình ảnh như vườn chuối của cha, góc bếp của mẹ, cánh đồng lúa chín hay những con thuyền quen thuộc không chỉ là đề tài mà còn là những mảnh ký ức được nâng niu. Khi ba mẹ đã không còn, hội họa trở thành cách để chị tìm về, để giữ lại những điều thân thương tưởng như đã xa.
Có những lúc, từng nét vẽ khơi lại cảm xúc rất thật, rất gần. Nhưng bên cạnh nỗi nhớ, chị vẫn tìm thấy vẻ đẹp trong hiện tại qua những điều bình dị như hoa lá, chim muông hay những bức tĩnh vật. Đó là nơi chị cảm nhận rõ nhất sự an yên, nơi tâm trí được thả lỏng và trở về trạng thái cân bằng.
Từ nghịch cảnh đến tái sinh: khi nghệ thuật trở thành điểm tựa
Tháng 11/2023, hoạ sĩ Trương Thị Bích Ly đối diện với một biến cố lớn khi phát hiện mắc ung thư vú. Khoảnh khắc ấy từng khiến mọi dự định như chững lại. Nhưng cũng chính trong thời điểm khó khăn nhất, hội họa đã trở thành điểm tựa tinh thần, giúp chị giữ vững niềm tin và từng bước đi qua hành trình đầy thử thách.
Trong suốt quá trình điều trị với nhiều đợt hóa chất, dù cơ thể mệt mỏi, chị vẫn không rời xa giá vẽ. Những lúc không đủ sức cho các công đoạn phức tạp, chị lựa chọn làm những phần việc nhẹ hơn, duy trì nhịp sáng tác như một cách giữ cho tinh thần luôn được kết nối với điều mình yêu. Đó không chỉ là sự kiên trì, mà còn là một cách để chị tự chữa lành.
Ngay cả khi vừa kết thúc hành trình điều trị vào tháng 7/2024, chị vẫn tiếp tục gửi tác phẩm tham gia các triển lãm khu vực. Hình ảnh một người nghệ sĩ với nụ cười lạc quan, vẫn bền bỉ sáng tác trong hoàn cảnh khó khăn, đã để lại nhiều cảm xúc và sự trân trọng trong lòng người yêu nghệ thuật.
Trải qua hơn hai thập kỷ gắn bó với nghề giảng dạy và nhiều năm theo đuổi sáng tác, các tác phẩm của chị ngày càng nhận được sự đón nhận tích cực. Mỗi bức tranh không chỉ là kết quả của lao động nghệ thuật, mà còn là nơi lưu giữ cảm xúc, ký ức và những suy tư sâu lắng. Thông qua màu sắc, đường nét và bố cục, chị mở ra một không gian nội tâm, nơi người xem có thể tìm thấy sự đồng cảm, sự kết nối và cả những khoảng lặng bình yên.
Hướng đi tương lai: Vẽ bằng trái tim, sống bằng đam mê
Trong chặng đường sắp tới, Trương Thị Bích Ly vẫn bền bỉ theo đuổi sơn mài truyền thống kết hợp phong cách bán trừu tượng. Với chị, sáng tác không chỉ là tạo nên cái đẹp mà còn là hành trình tìm lại sự cân bằng và bình yên từ bên trong.
Triết lý “Thiền – Vẽ, Vẽ – Thiền” trở thành cách chị sống và sáng tạo, giúp lan tỏa nguồn năng lượng tích cực đến người xem. Mỗi tác phẩm không chỉ là nghệ thuật, mà còn là nơi lưu giữ ký ức, cảm xúc và ý chí vượt lên nghịch cảnh của một người nghệ sĩ luôn hướng về vẻ đẹp của cuộc sống.
